جشن های باستانی ایران
بازدیدها: 46

جشن های باستانی ایران

در ایران، پیش از ظهور اسلام به ترتیب نوروز، مهرگان و سده، ۳ جشن بزرگ ملی به شمار میرفتند

جشن نوروز

تقدس و احترام جشن نوروز به خاطر تعلق این ماه به (فروشی ها: ارواح طیبهی درگذشتگان) است. زیرا ایرانیان باستان معتقد بودند که ارواح مردگان پاک، در این ماه و در آغاز بهار طبیعت، به زندگان سر می زنند؛ و از این رو است که زندگان به تمیز نمودن منازل و وسایل و جشن و پایکوبی می پرداختند و در حقیقت، محیط را برای پذیرایی از ارواح طیبهی درگذشتگانشان، آماده می ساختند.

فردوسی در حماسه ی پر شور خود نوروز را روزی میداند که جمشید در آن روز تاج گذاری کرده است.

به چندان فروغ و به چندان چراغ         بیاراسته چون به نوروز باغ

که خسرو به هر کار پیروز باد            همه روزگارش چو نوروز باد

همان گر نبارد به نوروز نم             ز خشکی شود دشت خرم دژم

همی کرد هر کس به ایوان نگاه          به نوروز رفتی بدان جایگاه

جشن نوروز

جشن مهرگان

علّت اهمیت مهرگان در این است که در تقویم اوستایی، سال به دو فصل (تابستان بزرگ) و (زمستان بزرگ) تقسیم میشد؛ که نوروز جشن آغاز فصل تابستان بزرگ و مهرگان، جشن آغاز زمستان بزرگ، به شمار میرفته؛ و یکی از مهمترین علت های توجه پیشینیان به مهرگان، انتساب این ماه به ایزدمهر (میتراکانا) است. که زمانی ایزد بزرگ آریاییان بوده؛ پس یکی از دالیل بزرگداشت مهرگان، ریشه دینی آن، در نزد آریاییان است.

در جشن مهرگان مناسبت های دیگری را برمی شمرند که معروف ترین آن، قیام کاوه آهنگر و پیروزی بر ضحاک و به پادشاهی نشستن فریدون است. شاعر بزرگ حماسی سرای ایرانی، در شاهنامه، مهرگان را به عنوان روزی به نظم میکشد که پادشاه بزرگ و دادگر ایرانی فریدون آن را برای تاج گذاری و شروع فرمانروایی خود، برگزیده است.

چنان چون فریدون فرخ نژاد       بدین مهرگان تاج بر سر نهاد

کنون باید آژیر بودن دلیر       که در مهرگان بچه دارد به زیر

همی مهرگان بوید از باد تو       به جام می اندر کنم یاد تو 

جشن مهرگان

جشن سده

بعد از دو جشن نوروز و مهرگان، در دیوان شاعران توجه درخوری به جشن سده وجود دارد؛ ایرانیان، جشن سده را در پایان روز دهم از بهمن ماه و شب یازدهم برگزار میکردندو معتقد بودند وقتی که افراسیاب بابل را فتح کرد و به حکومت پرداخت، ستم و بیداد را بنیان گذاشت و فساد، فراوان گشت.  

(زو) پسر طهماسب در این هنگام، با وی پیکارکرد و او را وادار به عقب نشینی به سرزمین ترکان کرد این اتفاق در آبان روز (روز دهم از هر ماه، آبان نام داشته) از بهمن روی داد و ایرانیان آن را با شادمانی، جشن میگرفتند و آن جشن، سومین عید بزرگ آنان قرار گرفت؛ پس از نوروز و مهرگان.

فردوسی در شاهنامه جشن سده را هم زمان با پیدایش آتش توسط هوشنگ به نظم میکشد.

نگه دارد این فال جشن سده        همان فرّ نوروز و آتشکده

به دیبا بیار است آتشکده      هم ایوان نوروز و کاخ سده

به هشتم بیامد ز آتشکده        نه نوروز ماند نه جشن سده

جشن سده
جشن سده
 

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.